Bạn có cảm thấy háo hức khi bước vào một năm khởi đầu cho chu kỳ mới không? Mọi việc đã khép lại chưa hay vẫn còn những điều luyến tiếc dang dở?
Đây là những điều mà một người bước vào năm cá nhân số 1 thường gặp. Tâm trạng có thể là sự thoải mái, nhẹ nhàng khi từ bỏ gánh nặng, trách nhiệm hoặc vừa tháo gỡ những khúc mắc trong quá khứ hoặc đang dần hồi phục sau những tổn thương cũ. Dù thế nào, năm số 1 vẫn tràn đầy năng lượng tích cực, mang lại cảm giác rộng mở bên trong. Nhưng cảm giác đó đôi khi đi kèm một khoảng trống nhẹ, khi cái cũ vừa khép lại, còn cái mới thì chưa thật sự rõ ràng.
Nhưng thực tế, đây không hẳn là một sự bắt đầu hoàn toàn mới, mà là một trạng thái chuyển tiếp, nơi cái cũ chưa đi hẳn và cái mới bắt đầu hình thành. Năm số 1 giống như việc khởi động lại một cỗ máy sau một thời gian dài. Nó không chạy ngay tốc độ cao, mà cần thời gian để làm nóng từng phần.
Bạn sẽ thử những dự định chưa làm, ước mơ trước đó bằng hành động cụ thể: học tập, trải nghiệm hoặc đơn giản vui chơi. Năm số 1 khó mà vội vàng hành động được, dù bên trong có rất nhiều dự định, kỳ vọng về tương lai rất lớn. Cỗ máy cần thời gian để vận hành lại ổn định.
Cũng như vậy, việc thử nghiệm chưa có ngay thành quả là điều bạn trải qua ở năm số 1 này. Trong tâm lý học, đây giống như giai đoạn chuyển từ chuẩn bị sang hành động, khi bắt đầu làm điều mới, con người thường phải đi qua một khoảng thử và sai trước khi có kết quả rõ ràng (Stages of Change).
Có một cảm giác khá lạ ở giai đoạn này: bên trong muốn đi rất nhanh, nhưng thực tế lại buộc mình phải chậm lại. Bạn có thể bắt đầu nhiều thứ, nhưng chưa có thứ gì thật sự rõ ràng. Và đôi khi, bạn cũng chưa biết đâu mới là hướng thật sự phù hợp với mình.
Chủ đề của năm số 1 chính là lên kế hoạch, tự tin thực hiện, triển khai dự định ý tưởng bản thân. Bắt đầu va chạm thực tế để nhìn rõ khoảng cách giữa ý tưởng và đời thực. Hình dáng số 1 là hiên ngang đứng giữa trời, một thân độc lập, tự tin. Chính vì vậy, việc đưa kế hoạch và mục tiêu ra ánh sáng, bằng cách trả lời câu hỏi:
“tôi có sẵn sàng thử nghiệm điều này không?”
là bước đệm để bạn hành động rõ ràng hơn trong năm này. Một điều dễ nhận ra là bạn bắt đầu muốn tự mình quyết định nhiều hơn. Không hẳn vì mọi thứ đã rõ, mà vì bạn bắt đầu cảm thấy mình có quyền chọn cách sống của mình. Và đôi khi, bạn có thể tự hỏi:
“mình đang bắt đầu vì thật sự muốn, hay chỉ vì nghĩ rằng mình nên làm điều đó?”
Bài học ở đây không phải là làm đúng ngay từ đầu, mà là dám thử và hiểu mình qua từng lần trải nghiệm. Theo hướng tư duy phát triển, mỗi lần thử không phải để chứng minh đúng sai, mà để hiểu mình rõ hơn qua trải nghiệm (Growth Mindset).
Thế nhưng đâu đó, sự áp đặt và nóng vội bên trong bạn đôi khi khiến người khác khó chịu khi sự tự tin trở nên thái quá. Sự thành công sẽ được đánh dấu bằng tính bền bỉ và kiên trì hơn là những phút bốc đồng. Sai lầm dễ mắc là mong muốn mọi việc thành hình ngay lập tức, dẫn đến hao tổn về tiền bạc và cả tình cảm.
Thêm vào đó là sự tự ti khi bạn bị thất bại ngay từ bước đầu, dẫn đến việc không dám bước tiếp trong hành trình 8 năm tới. Có lúc sự tự tin và sự nghi ngờ bản thân có thể thay phiên nhau xuất hiện, làm cho nhịp đi của bạn trở nên chệch nhịp, đây là trạng thái khá thường gặp khi niềm tin vào năng lực bản thân chưa ổn định (Tâm lý học gọi là Self-efficacy).
Ngoài ra, việc bắt đầu quá nhiều thứ cùng lúc dễ khiến bạn bị phân tán, dù ban đầu rất hào hứng. Năm số 1, lo lắng là điều không cần thiết vì mọi thứ đều đáng để học hỏi, trải nghiệm. Nhưng không nên vì vậy mà đầu tư vượt quá khả năng, hãy dành thời gian cân nhắc.
Hoàn cảnh năm số 1 giống như bạn được vào gian hàng mà mọi thứ đều giảm giá, mời chào hấp dẫn khiến bạn dễ mất phương hướng. Nên điều cần ở đây là những thử nghiệm nhỏ, hành động đơn giản nhưng hiệu quả sẽ là bước đi chuẩn bị. Mỗi lần thử, dù kết quả thế nào, cũng là một dữ liệu để bạn hiểu mình rõ hơn, thay vì xem đó chỉ là thành công hay thất bại.
Thêm vào đó, muốn cây trái ra quả giá trị thì cần quá trình vun trồng, chăm sóc, tưới nước kiên trì qua năm tháng. Việc này giúp người năm số 1 có cái nhìn tích cực, lạc quan và hành động tập trung hơn. Có những thứ không cần đúng ngay từ vạch xuất phát, chỉ cần đủ can đảm để bắt đầu.
Đi chậm một chút trong năm đầu tiên, đôi khi lại là cách để đi xa hơn trong cả chu kỳ.