Bạn có hào hứng cho việc hợp tác, triển khai ý tưởng của mình chưa? Bạn có muốn đứng ra chia sẻ, truyền cảm hứng hay đơn giản là nói điều gì đó?
Đây là trạng thái khá thường thấy ở năm số 3, nhất là giai đoạn đầu năm. Trước đó, ở năm số 2, bạn đã có những mối quan hệ tương đối sâu, có những kết nối quan trọng giúp bạn vững vàng hơn trên chặng đường tiếp theo. Có thể đó là những người bạn đồng hành, những người bạn mà bạn đã từng chia sẻ, trò chuyện, nói ra dự định của mình.
Nhưng đi cùng với đó cũng là những cảm xúc lẫn lộn. Có người đến, có người đi. Có cái hợp, cũng có cái không. Có những thứ bạn tưởng sẽ giữ được lâu, nhưng rồi lại không như vậy. Và rồi… bạn vẫn phải bước tiếp.
Chính vì thế, khi bước vào năm số 3, có một trạng thái khá rõ: bạn muốn bước ra ngoài nhiều hơn, muốn thể hiện, muốn nói ra điều gì đó của mình. Nhưng ở bên trong, vẫn còn những cảm xúc chưa xử lý xong. Nó chưa thật sự gọn gàng, chưa thật sự khép lại. Và hai trạng thái đó tồn tại cùng lúc.
Giai đoạn đầu năm, nhiều người sẽ thấy mình khá nhiều năng lượng. Có cảm giác muốn làm, muốn bắt đầu, muốn triển khai những thứ mình đã nghĩ từ trước đó. Trong đầu có nhiều ý tưởng, nhiều điều muốn nói. Có thể là nói ra, viết ra hoặc chia sẻ với ai đó. Những thứ này không tự nhiên mà có. Nó là kết quả của quá trình tích lũy ở năm số 2. Những cảm xúc, những trải nghiệm, những gì bạn đã đi qua… đến lúc này nó như đủ và bắt đầu tràn ra ngoài.
Có người sẽ biểu đạt rất mạnh. Muốn tạo ra một điều gì đó có màu sắc, có cảm xúc, muốn người khác thấy được mình, hiểu được mình. Nhưng cũng có người lại rơi vào trạng thái ngược lại. Không muốn nói, không muốn chia sẻ, chỉ ngồi quan sát. Nhìn người khác làm, nhìn người khác thể hiện, giống như một người đứng ngoài.
Ban đầu thì thấy bình thường. Nhưng nếu kéo dài, dễ bắt đầu xuất hiện cảm giác tự ti. Bạn thấy người khác nói tốt hơn, tự tin hơn. Còn mình thì chưa sẵn sàng. Có khi chỉ dám nói vài câu khi được hỏi, còn lại thì im.
Điều này nhiều khi đến từ năm số 2, khi bạn đã dành quá nhiều thời gian và tâm trí cho một mối quan hệ nào đó. Nên tới lúc này, bạn không còn nhiều năng lượng để mở ra nữa. Và lúc đó, mâu thuẫn của năm số 3 bắt đầu lộ rõ: bạn muốn thể hiện, nhưng lại sợ bị đánh giá. Bạn muốn nói, nhưng lại sợ mình nói không đủ hay, không đủ đúng.
Năm số 3 thường gắn với việc xuất hiện, chia sẻ, thể hiện. Nhưng thực ra, không phải là bạn phải nói hay hay làm điều gì đó lớn lao. Cái quan trọng hơn là bạn có dám nói ra điều mình nghĩ hay không. Năm số 3 không phải là nói hay, mà là dám nói. Nhiều khi mình nghĩ người khác sẽ đánh giá mình. Nhưng thực tế, ai cũng đang bận với câu chuyện của họ. Nếu có đánh giá, thì cũng không nặng như mình tưởng.
Bạn không cần phải bắt đầu ở một nơi lớn. Có thể chỉ cần chia sẻ với vài người, một nhóm nhỏ. Nói vài lần, bạn sẽ quen dần. Cảm giác ngại ban đầu sẽ giảm đi. Nếu bạn không nói, những gì bên trong sẽ cứ ở đó. Lâu dần, nó không mất đi, mà chuyển thành sự khó chịu hoặc tự ti. Nên việc biểu đạt không phải để thể hiện cho người khác thấy, mà là để bạn giải phóng chính mình.
Trong năm số 3, có một vài sai lầm khá dễ gặp.
Một là tiếp tục bị cuốn vào những mối quan hệ chiếm quá nhiều thời gian và tâm trí, mà không mở rộng ra thêm những kết nối khác. Bạn bị giữ lại ở một vòng nhỏ, trong khi năm này cần bạn mở ra nhiều hơn.
Hai là biểu đạt quá mức. Nói nhiều, nói lớn, cường điệu hoặc cố gắng kiểm soát người khác qua lời nói. Lúc này, việc nói không còn là chia sẻ, mà trở thành một cách để chứng minh hoặc khẳng định bản thân.
Ba là trạng thái ngược lại. Im lặng hoàn toàn. Không dám nói, không dám thể hiện. Sợ sai, sợ bị đánh giá, sợ bị nhìn. Và rồi bạn chọn cách đứng ngoài.
Ngoài ra, một điều khá rõ ở năm số 3 là sự so sánh. Bạn nhìn người khác và thấy họ làm tốt hơn, tự tin hơn. Từ đó hoặc là bạn im lại, hoặc là bạn cố gắng nói nhiều hơn để bù lại. Nhưng thật ra, hai trạng thái này không khác nhau nhiều. Đều là dấu hiệu của việc bạn chưa thật sự thoải mái khi là chính mình. Và một điều nhỏ nhưng dễ gặp: nói rồi nhưng không làm, hoặc không giữ lời. Điều này làm giảm dần sự tin tưởng từ người khác và cả chính bạn.
Bạn không cần làm gì quá lớn trong năm số 3. Không cần phải trở thành một người nói hay hay có sức ảnh hưởng ngay lập tức. Chỉ cần bắt đầu chia sẻ. Có thể là với bạn bè, những người quen, những nhóm nhỏ mà bạn cảm thấy an toàn. Hoặc tham gia các hội nhóm, workshop để tăng sự kết nối, nghe thêm góc nhìn khác và quen dần với việc xuất hiện.
Nhưng quan trọng hơn là cách bạn đối diện với việc nói ra. Bạn không cần phải nói hay ngay từ đầu. Chỉ cần nói thật. Chấp nhận việc mình nói chưa tròn, chưa rõ, chưa tốt. Điều đó là bình thường. Nói vài lần, bạn sẽ khác. Bạn sẽ dần hiểu mình đang nghĩ gì, muốn gì. Và việc chia sẻ không còn là áp lực, mà trở thành một phần tự nhiên.
Không phải ai nói hay mới được lắng nghe, mà là người dám nói thì mới bắt đầu được lắng nghe.